tiếng trống chùa nơi cửa thiền tôn danh

Từ xưa, tiếng trống cũng được đưa vào chốn tu hành, tĩnh lặng, dân gian gọi là trống chùa, nơi cửa thiền tôn danh.Tiếng trống chùa lạ lắm. Cũng là da trâu, da bò, cũng là thùng gỗ, dùi trắc. Vậy mà tiếng trống đám ma, trống làng, hay bất cứ thứ trống nào trên đời cũng không phát lên được tiết điệu và âm thanh hùng hực một cách thiền vị như tiếng trống chùa. Đặc biệt là hồi trống Bát Nhã, chỉ với nhịp ba tiếng, bốn tiếng theo mỗi câu của bài kệ, rồi dồn dập, nhanh và nhỏ dần ở cuối bài.

Lâu lắm tôi mới cầm lại được cặp dùi trống,trống chùa ở Linh Sơn tiếng thật ấm, trầm. Cặp dùi bằng gỗ lim đều đặn, vừa tay. Tiếng trống vang. Bập bùng. Trang nghiêm. Tôi tưởng như khắp các cõi trời, chư thiên ngưng tiếng nhạc, đang im lặng tụ về nơi phát tiếng trống. Và bên ngoài cửa chùa, thế gian mê vọng cũng bừng dậy giữa trời đêm mù mịt để lắng nghe tiếng trống lan đi chập chùng như sóng nước, như chiếc cầu thênh thang, đưa đón hằng sa hành giả ra vào tự tại trong ba cõi qua nhịp rung của trí tuệ siêu việt (Bát Nhã). Tim tôi như đập theo từng tiếng, từng roi trống. Khi bốn tiếng trống cuối cùng (trong chùa gọi là tức tứ) kết thúc, tôi nghe tâm mình vắng lặng như hư không.

trống chùa

Với hình thức và hoàn cảnh sống thay đổi, tôi tưởng là sẽ không bao giờ được thỉnh trống Bát Nhã được nữa. Vậy mà giao thừa năm nay, tôi được một thầy trụ trì giao cho chuyện thỉnh trống. Thầy hỏi tôi có mang áo tràng theo không. Tôi thưa không. Thầy cười nhưng cũng không tìm được cái áo nào cho tôi. Đành mặc thường phục mà thỉnh trống. Vậy cũng hơi lõng chõng, khó chịu. Tuy nhiên, tôi vẫn thích thú vì đã lâu lắm rồi tôi mới được giao cho chuyện thỉnh trống Bát Nhã. Tôi tiến ra chỗ để trống. Cái trống da bò này cũng khá lớn. Có điều, mặt trống hơi dùn, không được căng. Chắc chắn là tiếng kêu không ấm và rền như trống ở các chùa Việt Nam. Giá trống thấp lưng chừng nên tôi không thể đứng thẳng mà cũng không ngồi được cho vừa vặn để thỉnh trống vừa tầm tay. Đành cho trống xuống đất, dựa vào góc tường. Sắp đặt xong chỗ cho cái trống, tôi mói hỏi thầy về cặp dùi. Thầy bảo các chú tiểu đi tìm. Tìm hoài chẳng thấy. Cuối cùng thầy bảo lấy một cặp dùi chuông dùi mõ nhỏ mà “đánh đỡ”! Loay hoay chờ đợi một lúc, chú tiểu đem đến cho tôi một cái dùi mõ, loại cán nhỏ có cái đầu tròn bằng cao su của các chùa Đài Loan và Trung Hoa. Chỉ một dùi thôi. Tôi năn nỉ chú tìm thêm một dùi nữa. Một chặp chú trở lại đưa cái dùi trống của nhạc jazz. Cán dùi vừa chỗ tay nắm nhưng nhỏ xíu ở đầu dùi, gỗ lại nhẹ, chẳng thấm vào đâu với cái trống đồ sộ. Dùi mõ thì ngắn, nặng ở đầu, nhẹ ở tay cầm; dùi trống jazz ngược lại, nặng ở tay cầm, nhẹ ở đầu dùi mà lại dài gần gấp hai cái dùi mõ! Giao cho cặp dùi như thế chẳng khác cho mang vào chân một bên là giày ba-ta một bên là giép Nhật vậy! Chắc chắn là tiếng trống chùa này sẽ chẳng đánh thức được ai, chẳng cảm hóa được ai. Tôi thầm nghĩ vậy.

Người ta có thể dùng tiết mục nhạc trống đại cổ này để khai mạc chương trình văn nghệ phục vụ quần chúng trong ngày lễ Phật nếu cần .

Thiết tưởng đánh trống trong Lễ và Hội là việc đáng làm nhưng làm một cách cẩn trọng, vì đó là cách biểu dương ý tưởng, thể hiện điều muốn nói thay lời truyền đạt . Nhưng chúng ta cần xác định rạch ròi: nhạc trống đại cổ chỉ để giúp vui, tăng phần sinh động khi có Hội. Còn nghi thức đánh trống Bát-nhã là nghi thức Chánh của Lễ, chủ yếu cử hành trước lễ chào quốc kỳ , hát quốc ca, chào đạo kỳ, hát đạo ca, luôn là nghi thức tôn quý của nhà Phật . Nghi thức này đã thành danh và luật lệ , vốn bất di bất dịch.

Đổi mới để theo kịp trào lưu tiến hóa của xã hội là tốt, nhưng đâu phải mọi phép tắc đều có thể tùy tiện thay đổi .

Gọi điện Chỉ Đường
Facebook chat